بخشی از آثار تاریخی آذربایجان غربی به کلیساهای قدیمی و زیبای آن مربوط می شود که ننه مریم یکی از آنهاست و به عنوان یک بنا، اثر باستانی و تاریخی به ثبت آثار ملی ایران رسیده است. کلیسای ننه مریم به قولی اولین کلیسای مشرق زمین و به روایت دیگری، دومین کلیسای بزرگ جهان پس از کلیسای بیت لحم فلسطین است که تاریخ ساخت آن به ۳۲ میلادی برمی گردد. و از کلیساهای قدیمی جهان به شمار می رود.

کلیسای ننه مریم

طبق روایت نویسندگان آشوری و مسیحی این بنا قبلاً آتشکده و یکی از معابد معروف زرتشتیان بوده است و به هنگام تولد حضرت مسیح موبدان زرتشتی ساکن این معبد ستاره های درخشان را در حال حرکت به سوی شرق می بینند و آن را نشانه ای از تولید این منجی یافته و بسوی اورشلیم روانه می شوند.

کلیسا در آذربایجان غربی

کلیسای ننه مریم اولین بار در سال ۶۴۲ توسط شاهزاده ای چینی مرمت شد و درسال ۱۳۴۲ و ۱۳۵۳ نیر مورد مرمت قرار گرفت و نمای فعلی آن به دوره ساسانی تعلق دارد. این کلیسا در سده های گذشته محل دفن اموات بوده سرت را که خم می کنی تا از در کوتاه کلیسا داخل شوی چشمت به تابلویی می افتد که در آن نوشته است تغلینت را از پا بیرون کن مکانی که در آن ایستاده ای مقدس اس" داخل کلیسا اصلاً به آنچه از کلیساهای دیگر در ذهن دارید شباهت ندارد.

کلیساهای ایران

دالان های تودرتو که با سنگ و ملات درشت شده است و سقفی کوتاه. در بخشی از آن نیز محرابی بسیار ساده و در عین حال نفس گیر جود دارد که در پشت آن دالانی آبی رنگ و تزئین شده با عکس عیسی مسیح و قرارداد و هنگام مراسم کشیش در آنجا می ایستد. کلیسا با قالی های دستباف مفروش شده و فقط یک نیمکت کوچک برای سالمندان در انتهای سالن قرار دارد محراب کلیسا اتاقکی گنبدی شکل و تو در تو است که فقط کشیش ها حق ورود به آن را دارند روی پله و طاقچه کوچک جلوی محراب. تصویر مسیح در حالت های مختلف و به شیوه های متفاوت به چشم می خورد.

کلیسای ننه مریم در شرق آشوب

از نقاشی و کوبلن دوزی مسیح به صلیب کشیده تا تابلوی منبت کاری حواریون مسیح و مسیح در آغوش مریم مقدس و شمع هایی که چهره متبسم مسیح برآن نقش بسته را می توان در یک اتاقک ۱۲ متری در این مکان مشاهده کیند این کلیسا در خیابان قدس شهر ارومیه واقع شده کلیسای شرق آشور هم نامیده می شود.